Lizarrako gazteak: euskararen erabileran oinarritutako hiztun berrien profilak
Laburpena
Lan honek bi helburu nagusi ditu: 1) Lizarrako gazteek euskara zenbat eta gehien/gutxien zein egoeratan erabiltzen duten ikustea eta 2) euskararen erabilera maiztasunaren eta muda linguistikoen arabera, hiztun berrien profil soziolinguistikoak ondorioztatzea. Horretarako, galdetegi bidez jasotako Lizarrako 36 gazteren erantzunak erabili ditugu. Emaitzei dagokienez, euskara gutxi erabiltzen duten arren, esparru euskaldunagoak garatu edota mudak gauzatu dituzten hiztunak, hiztun proaktiboak, identifikatu ditugu. Halaber, batzuek euskara beste batzuek baino gutxiago erabiltzen dute edo erabilera asko gutxitu dute (hiztun uzkurrak). Azkenik, gainerakoak profil epelaren barruan sartu ditugu.
Estatistikak
Erreferentziak
Aldasoro, E. (2001). La evolución de la enseñanza en euskera en Navarra: una perspectiva pedagógica. Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkaria (RIEV), 46(2), 593-624.
Altuna, O., Iñarra, M. & Basurto, A. (2022). Hizkuntzen erabileraren kale neurketa. Euskal Herria, 2021. Soziolinguistika Klusterra. https://soziolinguistika.eus/eu/argitalpenak/hizkuntzen-erabileraren-kale-neurketa-euskal-herria-2021/
Amorrortu, E., Goirigolzarri-Garaizar, J. & Ortega, A. (2018). El proceso de muda en jóvenes universitarios del Gran Bilbao: una primera aproximación. In M. Díaz, G. Vaamonde, A. Varela, M. C. Cabeza, J. M. García-Miguel & F. Ramallo (arg.), Actas do XIII congreso internacional de lingüística xeral, Vigo 2018 (63.-70. or.). Universidade de Vigo.
Amorrortu, E., Ortega, A. & Goirigolzarri, J. (2017). Hiztun berriak eta hizkuntza ohitura aldatzea. Udaltop udaletako euskara zerbitzuen topaketak. https://www.udaltop.eus/documents/374239/468824/Estibaliz+Amorrortu.pdf/7816dfdc-b1d9-4009-b00c-1b8f0031f60b
Amorrortu, E., Puigdevall, M. & Ramallo, F. (2019). ¿Que supone ser un neohablante de una lengua minorizada? In F. Ramallo, E. Amorrortu & M. Puigdevall (arg.), Neohablantes de lenguas minorizadas en el Estado español (7.-22. or.). De Gruyter. https://doi.org/10.31819/9783964568830-001
Anduaga, E. & Kasares, P. (2018). Kale-erabilera: Nafarroako datuen irakurketa. BAT Soziolinguistika Aldizkaria, 106, 65-78. https://soziolinguistika.eus/files/eneko_anduaga_106.pdf
Dufur, A. (2012). Lizarra, euskararen biziberritzetik indarberritzera [Graduondoko amaierako Lana, Asmoz fundazioa & UPV/EHU]. HIZNET, Ikerketa Lanak. https://hiznet.asmoz.org/wp-content/uploads/2018/10/Lizarra.pdf
Erize, X. (1997). Soziolinguistika historikoa eta hizkuntza gutxituen bizitza Nafarroako euskararen historia soziolinguistikoa (1863-1936) [Doktore-tesia, UPV/EHU]. HABE. https://www.euskadi.eus/appcont/tesisDoctoral/PDFak/Xabier_Erize_Etxegarai_TESI.pdf
Erize, X. (2018). Nuevos consensos sociales plurales para el fomento de la lengua vasca en Navarra. Príncipe de Viana, 271, 741-778. https://revistas.navarra.es/index.php/PV/article/view/950/342
Eusko Jaurlaritza, Nafarroako Gobernua-Euskarabidea, Euskararen Erakunde Publikoa, Arabako Foru Aldundia, Bizkaiko Foru Aldundia & Gipuzkoako Foru Aldundia. (d. g.). Euskararen Adierazle Sistema (EAS) [Datu basea]. https://www.euskadi.eus/web01-apeusadi/eu/eusadierazle/temasV1.apl?idioma=e
Ezeizabarrena, M. J. (2012). The acquisition of the (in)consistent ergative marking in Basque: L1 and early L2. Lingua, 122(3), 303-317. https://doi.org/10.1016/j.lingua.2011.11.009
Goirigolzarri, J., Amorrortu, E. & Ortega, A. (2019). Activación lingüística de jóvenes hablantes de euskera en la universidad. In F. Ramallo, E. Amorrortu & M. Puigdevall (arg.), Neohablantes de lenguas minorizadas en el Estado español (23.-45. or.). De Gruyter. https://doi.org/10.31819/9783964568830-002
Kasares, P. (2014). Euskaldun hazi Nafarroan: euskararen belaunez belauneko jarraipena eta hizkuntza sozializazioa familia euskaldunetan [Doktore-tesia, NUP]. Euskaltzaindia.
Manterola, I. (2010). Euskarazko murgilketa haur hezkuntzan: euskara-gaztelania elebitasunaren azterketa [Doktore-tesia, UPV/EHU]. ADDI. https://addi.ehu.es/bitstream/handle/10810/8260/manterola.pdf?sequence=9&isAllowed=y
Manterola, I. & Almgren, M. (2013). Las grandes líneas de progresión de los aprendizajes lingüísticos en la escolarización en euskera. In J. Dolz & I. Idiazabal (arg.), Enseñar (lenguas) en contextos multilingües (217.-240. or.). UPV/ EHU. http://hdl.handle.net/10810/15265
Manterola, I., Idiazabal, I. & Almgren, M. (2013). Basque L2 development in immersion school settings. International Journal of Bilingualism, 17(3), 375-391. https://doi.org/10.1177/1367006912438996
Martínez de Luna, I. (2010). Framing: KomuniKazio-Teorietatik euskararen beharrizanetara. BAT Soziolinguistika Aldizkaria, 76, 53-67. https://soziolinguistika.eus/files/I%C3%B1aki%20Martinez%20de%20Luna.%20Framing.%20Komunikazio%20teorietatik%20euskararen....pdf
Nafarroako Gobernua. (2020). Nafarroako datu soziolinguistikoak, 2018. https://gobiernoabierto.navarra.es/sites/default/files/azterketa_soziolinguistikoa_2018.pdf
Nafarroako Gobernua. Eusko Jaurlaritza & Euskararen Erakunde Publikoa. (2021). VII. inkesta soziolinguistikoa, 2021. Nafarroako Foru Komunitatea. https://www.euskarabidea.es/fitxategiak/ckfinder/files/VII_%20Inkesta%20Soziolinguistikoa_2021_NAFARROA.pdf
Olazaran, M. (2021/12/01). La cifra de escolares baja ligeramente tras 7 años de aumento progresivo. Noticias de Navarra. https://www.noticiasdenavarra.com/actualidad/sociedad/2021/12/02/cifra-escolares-baja-ligeramente-7/1206534.html
O’Rourke, B., Pujolar, J. & Ramallo, F. (2015). New speakers of minority languages: the challenging opportunity – Foreword. International Journal of the Sociology of Language, 231, 1-20. https://doi.org/10.1515/ijsl-2014-0029
Ortega, A. (2017). Gazteen hiztun profil berriak eta ideologia berriak. In J. Goirigolzarri, X. Landabidea & I. Manterola (arg.), Euskararen biziberritzea: marko, diskurtso eta praktika berriak birpentsatzen (79.-100. or.). UEU & Deustuko Unibertsitatea.
Ortega, A., Amorrortu, E., Goirigolzarri, J., Urla, J. & Uranga, B. (2013). Hiztun berrien hizkuntza-identitatea: “nolako euskalduna naiz?”. BAT Soziolinguistika Aldizkaria, 87-88, 151-170. https://soziolinguistika.eus/files/Ane%20Orterga%20et%20al.pdf
Ortega, A., Amorrortu, E., Goirigolzarri, J. & Urla, J. (2016). Euskal hiztun berriak: esperientziak, jarrerak eta identitateak. Deustuko Unibertsitatea.
Pardina, A. (2019). D ereduan euskaldundutako gazte nafarren hizkuntza erabilera, jarrerak eta identitateak: ikerketa proposamena [Gradu amaierako Lana, UPV/EHU]. ADDI. https://addi.ehu.es/handle/10810/43331
Pujolar, J., González, I. & Martínez, R. (2017). Gazte katalanen muda linguistikoak. BAT Soziolinguistika Aldizkaria, 104, 51-70. https://soziolinguistika.eus/files/pujolar_et_al_bat104.pdf
Ramallo, F. (2018). O neofalantismo e o suxeito neofalante. In M. Díaz, G. Vaamonde, A. Varela, M. C. Cabeza, J. García-Miguel & F. Ramallo, (arg.), Actas do XIII congreso internacional de lingüística xeral, Vigo 2018 (737.-743. or.). Universidade de Vigo.
Sotés, P. (2010). Euskararen presentzia Nafarroako Unibertsitate Publikoan. BAT Soziolinguistika Aldizkaria, 75, 23-37. https://soziolinguistika.eus/files/Euskararen%20presentzia%20Nafarroako%20Unibertsitate%20Publikoan.%20Pablo%20Sot%C3%A9s.pdf
Soziolinguistika Klusterra, Urtxintxa eskola eta Topagunea. (2011). Erabileraren GPS-a. Soziolinguistika Klusterra. https://soziolinguistika.eus/es/proiektua/erabileraren-gps-a/
Egile-eskubideak 2023 Mikel Pérez
Esta obra está bajo licencia internacional Creative Commons Reconocimiento-NoComercial 4.0.