Testu-menpekotasuna Axularren obran

Patxi  Salaberri Muñoa

doi:10.35462/flv80.2

Patxi Salaberri Muñoa Euskal Herriko Unibertsitatea. UPV [Espainia]

Laburpena

Axularren obraren taxuketa bideratu zuten faktore desberdinak (xedea, erabili metodologia, tratamendu erretorikoa ...) gogoan harturik, Gero-n atzeman uste izan diren iturriei buruzko hausnarketari ekitea proposatzen du artikulu honek.

Ildo horretarik, eta aurkitu diren testu-menpekotasunak abiapuntu, agerian utziko da ustezko "iturriak" bi multzotan bereizteko premia, hots, "Eskaintzari" eta "Irakurtzaileari" dagozkionak batean, eta liburuaren corpus-ari dagozkionak, bestean. Lehenengoak euskal tradizio idatziaren eremukoak diren bitartean, bigarrenekoek latinez eta, batik bat, gazteleraz idatzitako aszetika obren esparrukoak dirudite. Ildo horretatik, azken hauen artean Axularren obraren iturri nagusi gisa Granadarenak antzematen badira ere, zeharo argitu gabe geratzen da amankomunean izan bide zituzten iturrien arazoa eta urdazubiarrak Granadakoaren obrara iristeko bidea zuzen ala bitarteko obren bidez burutu ote zuen planteiatzen duen hipotesia. Guztiarekin ere, obra aszetikoen izaera erredundanteak (planteamenduan, gaitean, aipamenetan, irudietan, etab.) irekita uzten du jatorrizkoen ~e~imendurako gnbitea.

Estatistikak

54

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Erreferentziak

BIBLIOGRAFIA KLASIKOA

ALVARADO, Antonio, Arte de bien viuiry guía de los caminos del Cielo, Mathias Mares, Hirache (sic), 1608.

AXULAR, Guero, Bordele, 1643 (faksimila: Bilbo, Euskaltzaindia, 1988)

CANO, Melchor, Tratado de la victoria de sí mismo, Toledo, 155 1.

GRANADA, Luis de: Guía de Pecadores, Lisboa, Joannes Blavio de Colonia, 1556 (lehen edizio hau orain: Madrid, Espasa-Calpe, 1953; edizioa, hitzaurrea eta oharrak: Matías Martínez Burgos)

GRANADA, Luis de: GuÍa de Pecadores, in Obras del VP.M. Fray Luis de Granada, 1, Madrid, Imprenta de la Publicidad (BAE VI), 1944, 1-470 or.

GRANADA, Luis de: De la Oración y Consideración, (De la Oración y Meditación liburua, hain zuzen) in Obras del VP.M. Fray Luis de Granada, 11, Madrid, Imprenta de la Publicidad (BAE VIII), 1945, 1-202 or.

GRANADA, Luis de: Memorial de la Vida Cristiana, in Obras del V;P.M. Fray Luis de Granada, 11, Madrid, Imprenta de la Publicidad (BAE VIII), 1945, 203-41 1 or.

GRANADA, Luis de: Compendio y Explicación de la Doctrina Cristiana, in Obras del VP.M. Fray Luis de Granada, 111, Madrid, Imprenta de la Publicidad (BAE XI), 1945, 58-177 or.

GRANADA, Luis de: Collectanea Moralis Philosophiae, in tres tomos distributa: quorum primus selectissimas sententias ex omnibus Senecae operibus, Secundus ex moralibus opusculis Plutarchi, Tertius clarrisimorrum principum &philosophorum insigniora apophtepata ... complectitur.. Olisippone, 1571.

GRANADA, Luis de: Retórica Eclesiástica o de la manera de predicar, in Obras del V P.M. Fray Luis de Granada, 111, Madrid, Imprenta de la Publicidad (BAExI), 1945, 488-642 or.

HUARTE DE SAN JUAN, J., Examen de ingeniospara las ciencias, 1575 [orain: F. Fresco Otero (ed.), Madrid, Espasa-Calpe, 199 11.

HUARTE DE SAN JUAN, J., Index librorum prohibitorum et expurgatorum(..) Madriti, apud Ludovicum Sanchez typographum Regium, 1612.

LEIZARRAGA, I., Iesus Christgure Iaunaren Testamentu Berria ..., Rochella, 1571 (orain: Bilbo, Euskaltzaindia, 1990).

MATERRE, E., Dotrina Christiana, Bordele, Jaques Millanges, 1623.

MATERRE, E., Patrología Latina, Migne-ren edizioa CD-Rom formatoan, CETEDOC, 1994.

VIVES, Luis, De las disciplinas (orain: Obras completas, 11, Madrid, Aguilar-Generalitat Valenciana, 1992)

BIBLIOGRAFIA OROKORRA

FARINELLI, A, 1908, Dante e la Francia. Dall'etd media al secolo di Voltaire, 2. lib., Milano, Ulrico Hoepli.

FRESCO OTERO, F., 1771, "Introducción" in Huarte de San Juan: Examen de ingenios para las ciencias, Madrid, Espasa-Calpe (F. Fresco Otero ed.), 9-41.

GARCIA DEL MORAL, A.- Román de la Rosa, A., 1973, "Fray Luis de Granada, autor europeo", in A.A.: Fray Luis de Granada. Su obra y su tiempo, 11, Universidad de Granada, 247-284.

LACOMBE, G., 1943, "Varia sur Axular et son livre", in A.A.: Axular I643-1943 (Troisieme Centenaire du Guero), 17-2

eta Gure Herria , 1956, XXVIII-6, 365-370.

LAFITTE, P., 1743, "Les citations d'Axularn, in A.A.: Axular 1643-1943 (Troisieme Centenaire du Guero), 38-39.

MITXELENA, K., 1971, "Descubrimiento y redescubrimiento en textos vascos", FLV3, 147-169.

SALABERRI, P., 1977, Axularren prosa Evretorikaren argitan, Bilbo, EHUko Argitalpen Zerbitzua.

URGELL, B., 1991, "Axular eta Larramendi", ASJU XXV-3, 701-928.

URQUIJO, Julio de, 1912, Una$ente del Guero (Rxular imitador de Fr. Luis de Granada), 12 orrialdetakoa, Saint Jean de Luz, J. Dargains.

VILLASANTE, Luis, 1752, "Literatur-euskara Laphurtarr Klassikoaren gain eratua", BAP, 91-119 eta 259-278.

VILLASANTE, Luis, 1772, Axular: Mendea, Gizona, Liburua, Ofiati, Ed. Franciscana Aranzazu.

WARDROPPER, B. W., 1983, "Temas y problemas del Barroco español", in Wardropper eta beste 1783, Siglos de Oro: Barroco, Barcelona, Ed. Crítica (ik. F. Rico 1983, III. tomoa), 5-84.