1958ko teatro-testu itzulien lehiaketa Pariseko Eskual Etxean

Miren Ibarluzea Santisteban

doi:10.35462/flv138.8

Miren Ibarluzea Santisteban Euskal Herriko Unibertsitatea, UPV/EHU [Espainia] https://orcid.org/0000-0002-2377-2922

Gako-hitzak: euskal itzulpengintzaren historia, antzerkia, diaspora, erbestea, literatura itzuliaren soziologia

Laburpena

Frankismo-garaian (1958) Parisen antolatutako teatro-lanen itzulpen-sariketari buruzko datu berriak dakartza lan honek. Euskarazko literatura itzuliaren esparruko bitartekaritza-egitura bat aztertzen da, erbeste-garaiko itzulpenenen eragileei eta ekoizpen- zein zirkulazio-baldintzei begiratuta. Batetik, garaiko literatura itzulia kokatzeko, erbesteko kulturgintzaren, literaturaren, antzerkiaren eta itzulpenaren ekoizpenari buruzkoak berrikusten dira, bai eta ezagutzen diren itzulpen-sariketen berri eman ere. Bigarrenik, sariketaren datuen analisia egiten da, erbestealdiko literatura itzuliaren esparruko harreman eta gatazken sarea, eta egituren nolakotasuna agerraraziz.

Estatistikak

429

##plugins.generic.usageStats.noStats##

Erreferentziak

Aldekoa, I. (2004). Historia de la literatura vasca. Erein.

Arana Martija, J.A. (1990). Bedita Larrakoetxea Agirrezabala (1894-1990). Euskera, 36(2), 343-345.

Ariznabarreta, L. (2009). Pedagogia xede Martin Ugalderen antzerki lanean. In I. Beti Sanz & M.K. Gil Fombellida (koord.), Exilio y Artes escénicas. Arte eszenikoak erbestean (427.-445. or.). Saturraran.

Armiarma proiektua. (d.g.). Klasikoen gordailua. https://klasikoak.armiarma.eus/

Armiarma proiektua. (d.g.). Literaturaren zubitegia. https://zubitegia.armiarma.eus/

Auñamendi Eusko Entziklopedia (d.g.). Ibarrondo, Pierre. In Auñamendi. https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/ibarrondo-pierre/ar-72351/

Baionako Herria. (d.g.). Bilketa Euskal Funtsen Ataria. https://www.bilketa.eus/

Bibliothèque Nationale de France. (d.g.). BNF Data. https://data.bnf.fr/fr/11904001/charles_galtier/

Camino, I. (2018). Bigarren Euskara Modernoa. In J. Gorrotxategi, I. Igartua & J.A. Lakarra (arg.), Euskararen historia (345.-468. or.). Eusko Jaurlaritza.

Camus, A. (2003). La Maison Basque de Paris. Pariseko Eskual Etxea 1952-2002. Elkar.

Elgar journal mensuel des basques de Paris. [1934]. Paris.

Estornes, B. (d.g.). Guilsou, Paul. In Auñamendi. https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/guilsou-paul/ar-57421/

Estornes Zubizarreta, I. (d.g., a). Leizaola Sánchez, Jesus María. In Auñamendi. https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/leizaola-sanchez-jesus-maria/ar-80213/

Estornes Zubizarreta, I. (d.g., b). Mirande Aypharsorho, Jon. In Auñamendi. https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/mirande-aypharsorho-jon/ar-96225/

Euskal Kultur Erakundea. (d.g.). Eke. https://www.eke.eus/eu

Euskaltzaindia. (d.g.). https://www.euskaltzaindia.eus/

Gandarias, Z. (2018). Why Euzko-Gogoa? The Basque literary and intellectual identity in the diasporic magazine Euzko-Gogoa (1950-1960) [Doktore-tesia, UPV/EHU & University of Reno]. ADDI. http://hdl.handle.net/10810/33104

Gereñu, I. (2009). Antonio María Labayen, euskal antzerki gizona. In I. Beti Sanz & M.K. Gil Fombellida (koord.), Exilio y artes escénicas. Arte eszenikoak erbestean (473.-487. or.). Saturraran.

Gereñu, I. (2012). Gure antzerki idatzia 1936ko erbestealdian. In J.A. Ascunce, I. Gereñu & M.K. Gil. (arg.), 1936ko euskal erbestealdiko antzerkia (288.-458. or.). Hamaika Bide Elkartea.

Gil Fombellida, M.K. (2008). Antzerkia eta nortasuna. Gerra Zibilaren aurreko euskal erbesteko fenomeno dramatikoari buruzko lehen oharrak. In J.A. Ascunce (koord.), El exilio: debate para la historia y la cultura (333.-343. or.). Saturraran.

Gil Fombellida, M.K. (2009). Antzerkia eta nortasuna. Gerra Zibilaren aurreko euskal erbesteko fenomeno dramatikoa. In I. Beti Sanz & M.K. Gil Fombellida (arg.), Exilio y artes escénicas. Arte eszenikoak erbestean (417.-424. or.). Saturraran.

Gil Fombellida, M.K. (2016). Teatros del exilio vasco. In I. González-Allende (arg.), El exilio vasco. Estudios en homenaje al profesor José Angel Ascunce Arrieta (117.-142. or.). Deustuko Unibertsitatea.

Gipuzkoako Foru Aldundia. (d.g.). Atzoko prentsa digitala. https://w390w.gipuzkoa.net/WAS/CORP/DKPAtzokoPrentsaWEB/

González-Allende, I. (2016a). «El mundo del exilio es parte de nuestra historia y nuestra cultura». Entrevista a Jose Ángel Ascunce Arrieta. In I. González-Allende (arg.), El exilio vasco. Estudios en homenaje al profesor José Angel Ascunce Arrieta (43.-78. or.). Deustuko Unibertsitatea.

González-Allende, I. (2016b). José Ángel Ascunce Arrieta y la pluralidad del exilio vasco. In I. González-Allende (arg.), El exilio vasco. Estudios en homenaje al profesor José Angel Ascunce Arrieta (11.-25. or.). Deustuko Unibertsitatea.

Heilbron, J. & Sapiro, G. (2002). La traduction littéraire, un object sociologique. Actes de la Recherche en Sciences Sociales, 144, 3-5.

Ibarluzea, M. (2017). Itzulpengintzaren errepresentazioak euskal literatura garaikidean: eremuaren autonomizazioa, literatur historiografiak eta itzultzaileak fikzioan [Doktore-tesia. UPV/EHU]. ADDI. http://hdl.handle.net/10810/26629

Ibarluzea, M. (2020). Euskal literatura itzuliaren historiografia bateraturantz. In E. Santazilia, D. Krajewska, E. Zuloaga & B. Ariztimuño (arg.), Fontes Linguae Vasconum 50 urte. Ekarpen berriak euskararen ikerketari. Nuevas aportaciones al estudio de la lengua vasca (315.-327. or.). Nafarroako Gobernua. https://doi.org/10.35462/fontes50urte.20

Ibinagabeitia proiektua. (d.g.). Euskal aldizkarien gordailua: https://andima.armiarma.eus/

Irujo, X. (2009). Itzulpena erbestean. Bingen Ametzagak Ameriketan euskarara eramandako lanak (1938-1968). Utriusque Vasconiae.

Irujo, X. (2012). Expelled from the Motherland. The Government of President Jose Antonio Agirre in Exile, 1937-1960). Center of Basque Studies, University of Nevada.

Jaka, A. (2012). Itzulpenari buruzko gogoeta eta itzulpen-praktika Joseba Sarrionandiaren lanetan. Euskaltzaindia.

Larronde, J.C. (d.g.). Hirigoyen, Ferdinand. In Auñamendi. https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/hirigoyen-ferdinand/ar-74961/

Onaindia, S. (1974). Euskal Literatura (II). Etor.

Onaindia, S. (1977). Euskal Literatura (V). Etor.

Otaegi, L. (2000). Jon Mirande (1925-1972). Eusko Jaurlaritza.

Pariseko Eskual Etxea. (2022). www.eskualetxea.com

Sapiro, G. (2014). La sociologie de la littérature. La Decouverte.

Sudupe, P. (2010). Tradizioa eta modernitatea 50eko hamarkadan. Euskal kulturaren biziberritze gatazkatsua [Doktore-tesia, UPV/EHU]. Eusko Jaurlaritza. http://www.euskara.euskadi.eus/appcont/tesisDoctoral/PDFak/Pako_Sudupe_TESIA.pdf

Susa literatura. (d.g.). www.susa-literatura.eus

Torrealdai, J.M. (1997). Euskal kultura gaur. Liburuaren mundua. Jakin.

Urkizu, P. (2000). Teatro del XX. In P. Urkizu (arg.), Historia de la literatura vasca (628.-648. or.). UNED.

Urkizu, P. (2004). Traducciones vascas del Quijote y de otras obras cervantinas. Revista de Lenguas y Literaturas Catalana, Gallega y Vasca, 10, 205-210. https://doi.org/10.5944/rllcgv.vol.10.2004.5889

Urkizu, P. (2009). Euskal antzertia erbestean (1937-1959). In I. Beti Sanz & M.K. Gil Fombellida (koord.), Exilio y Artes escénicas. Arte eszenikoak erbestean (349.-367. or.). Saturraran.

Urkizu, P. (2012). Basque theater from costumbrismo to political symbolism. In M.J. Olaziregi (arg.), Basque literary history (245.-266. or.). Center for Basque Studies, University of Nevada.

Urkizu, P. (d.g.). Anton Abbadia eta lore jokoak. In Auñamendi. https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/anton-abbadia-eta-lore-jokoak/ar-153835/

Zabala, J.R. (2016). Contra el silencio impuesto. Las publicaciones en lengua vasca del exilio de 1936. In I. González-Allende (arg.), El exilio vasco. Estudios en homenaje al profesor José Angel Ascunce Arrieta (99.-116. or.). Deustuko Unibertsitatea.